Əgər Almaniya vətəndaşlığı üçün müraciət etmisinizsə və aylar, hətta illərdir qərar gözləyirsinizsə, tək deyilsiniz. Son illərdə vətəndaşlıq müraciətlərinin sayı əhəmiyyətli dərəcədə artdığı üçün bir çox vətəndaşlıq idarəsi (Einbürgerungsbehörde) ciddi iş yükü ilə üzləşir. Nəticədə müraciətlərə baxılma müddəti əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli uzanıb.

Bununla belə, dövlət orqanları müraciətlərə qeyri-müəyyən müddət ərzində baxmaya bilməz. Almaniya qanunvericiliyinə əsasən, dövlət orqanları müraciətlər barədə münasib müddət ərzində qərar verməyə borcludurlar. Əgər vətəndaşlıq müraciətiniz uzun müddət heç bir əsaslı səbəb olmadan cavabsız qalırsa, Almaniyanın İnzibati Məhkəmə İcraatı Qanununun (§ 75 VwGO) nəzərdə tutduğu hərəkətsizlik iddiası (Untätigkeitsklage) qaldırıla bilər.

Bu məqalədə belə iddianın hansı hallarda mümkün olduğunu, hansı şərtlərin yerinə yetirilməli olduğunu və məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl hansı addımların atılmasının məqsədəuyğun olduğunu izah edirik.

Almaniya vətəndaşlığı üzrə hərəkətsizlik iddiası nə vaxt qaldırıla bilər?

Bu iddianın hüquqi əsası § 75 Verwaltungsgerichtsordnung (VwGO) maddəsidir. Həmin normaya əsasən, dövlət orqanı müraciət barədə üç ay ərzində əsaslı səbəb olmadan qərar vermədikdə, müraciət edən şəxs inzibati məhkəməyə müraciət edə bilər.

Lakin üç ayın keçməsi avtomatik olaraq iddianın uğurlu olacağı anlamına gəlmir.

Məhkəmə hər bir işi ayrıca qiymətləndirir və gecikmənin qanuni səbəblərinin olub-olmadığını araşdırır.

Vətəndaşlığa qəbul zamanı dövlət orqanı müraciət edən şəxsin şəxsiyyətini, Almaniyada qanuni yaşayışını, vətəndaşlıq üçün qanuni şərtlərin mövcudluğunu və təhlükəsizlik yoxlamalarını araşdırmalıdır. Bu araşdırmalar davam edirsə və ya sənədlər tam təqdim edilməyibsə, müraciətin daha uzun müddətdə baxılması qanuni hesab oluna bilər.

Əgər bütün sənədlər təqdim olunubsa, müraciət edən şəxs öz əməkdaşlıq öhdəliklərini yerinə yetirib və buna baxmayaraq idarə uzun müddət ərzində heç bir əsaslandırılmış qərar vermirsə, hərəkətsizlik iddiası effektiv hüquqi vasitə ola bilər.

Müraciətin qərar qəbuluna hazır olması niyə vacibdir?

Hərəkətsizlik iddiasında ən vacib anlayışlardan biri Entscheidungsreife, yəni müraciətin qərar qəbuluna hazır vəziyyətdə olmasıdır.

Bu o deməkdir ki, vətəndaşlıq idarəsinin qərar qəbul etməsi üçün lazım olan bütün məlumat və sənədlər artıq mövcuddur və hüquqi baxımdan qərar qəbul edilməsinə mane olan heç bir çatışmazlıq yoxdur.

Bunun üçün xüsusilə aşağıdakılar yerinə yetirilməlidir:

• tələb olunan bütün sənədlər təqdim edilməlidir;
• idarənin sorğuları cavablandırılmalıdır;
• müraciət edən şəxs əməkdaşlıq öhdəliklərini yerinə yetirməlidir;
• əlavə araşdırma tələb edən mühüm hallar qalmamalıdır.

Əgər vacib sənədlər çatışmırsa və ya yoxlamalar davam edirsə, idarə qərarı təxirə sala bilər. Belə hallarda qaldırılan hərəkətsizlik iddiası adətən uğurlu olmur.

Bu səbəbdən məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl müraciətin həqiqətən qərar qəbuluna hazır olub-olmadığını yoxlamaq vacibdir.

Praktikada necə hərəkət etmək tövsiyə olunur?

• 75 VwGO üç aydan sonra məhkəməyə müraciət etməyə imkan versə də, praktikada mərhələli yanaşma daha məqsədəuyğundur.

Əgər müraciətin verilməsindən üç aydan az vaxt keçibsə, ilk növbədə bütün sənədlərin təqdim olunduğundan əmin olmaq lazımdır. İdarə əlavə sənədlər tələb edibsə, onlar mümkün qədər tez təqdim edilməlidir.

Əgər üç aydan artıq vaxt keçib və yalnız ümumi cavablar alırsınızsa və ya ümumiyyətlə cavab verilmir, əvvəlcə yazılı şəkildə müraciətinizin hansı mərhələdə olduğunu soruşmaq və qərarın verilməsini xahiş etmək tövsiyə olunur.

Əgər müraciət artıq altı ay və ya daha uzun müddətdir baxılmamış qalırsa, bütün sənədlər tamdırsa və gecikməyə əsaslı səbəb göstərilmirsə, hərəkətsizlik iddiasının qaldırılması ciddi şəkildə nəzərdən keçirilməlidir.

İddia qaldırıldıqdan sonra nə baş verir?

İddia məhkəməyə təqdim edildikdən sonra inzibati məhkəmə vətəndaşlıq idarəsindən gecikmənin səbəbləri barədə izahat tələb edir.

Praktikada çox vaxt elə bu mərhələdə idarə müraciəti yenidən aktiv şəkildə araşdırmağa başlayır və qısa müddət ərzində qərar qəbul edir.

Məhkəmə əsasən aşağıdakı sualları araşdırır:

• müraciət qərar qəbuluna hazır idimi?
• gecikmənin qanuni səbəbi varmı?
• idarə qərar qəbul etməyə məcbur edilməlidirmi?

Qeyd etmək lazımdır ki, məhkəmə adətən birbaşa Almaniya vətəndaşlığını vermir. Məhkəmə, bir qayda olaraq, yalnız vətəndaşlıq idarəsini müraciət barədə qərar qəbul etməyə məcbur edir.

Hərəkətsizlik iddiası hansı hallarda uğurlu olmur?

Müraciətə uzun müddət baxılmaması hər zaman iddianın təmin ediləcəyi anlamına gəlmir.

Ən çox rast gəlinən səbəblər bunlardır:

• müraciət hələ qərar qəbuluna hazır deyil;
• tələb olunan sənədlər tam təqdim edilməyib;
• müraciət edən şəxs əməkdaşlıq öhdəliklərini yerinə yetirməyib;
• təhlükəsizlik yoxlamaları və ya digər zəruri araşdırmalar davam edir;
• idarə gecikməni hüquqi cəhətdən əsaslandıra bilir.

Buna görə də məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl hüquqi vəziyyət peşəkar şəkildə qiymətləndirilməlidir.

Niyə idarə çox vaxt yalnız iddiadan sonra qərar verir?

Praktikada tez-tez müşahidə olunur ki, vətəndaşlıq idarəsi yalnız hərəkətsizlik iddiası qaldırıldıqdan sonra müraciətə baxmağa başlayır.

Bunun səbəbi məhkəmənin idarədən rəsmi izahat tələb etməsi və işin prioritet qaydada yenidən araşdırılmasıdır. Bir çox hallarda idarə məhkəmə qərarı çıxarılmadan əvvəl müraciət üzrə qərar qəbul edir.

Lakin bu, hər bir işdə eyni nəticənin olacağı anlamına gəlmir. Hər bir müraciət fərdi qaydada qiymətləndirilir.

Niyə vəkil dəstəyi almaq məqsədəuyğundur?

Qanunvericiliyə görə hərəkətsizlik iddiasını vəkil olmadan da qaldırmaq mümkündür. Bununla belə, məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl hüquqi vəziyyətin qiymətləndirilməsi əksər hallarda böyük əhəmiyyət daşıyır.

İlk növbədə aşağıdakılar yoxlanılmalıdır:

• müraciət həqiqətən qərar qəbuluna hazırdırmı;
• bütün sənədlər tam təqdim olunubmu;
• 75 VwGO-nun şərtləri mövcuddurmu;
• əvvəlcə vəkil vasitəsilə idarəyə müraciət etmək daha məqsədəuyğundurmu, yoxsa birbaşa məhkəməyə müraciət edilməlidir.

Bir çox hallarda vəkil tərəfindən göndərilən rəsmi müraciətdən sonra idarə işi yenidən araşdırmağa başlayır və məhkəməyə ehtiyac qalmır.

Vəkil Habib Məmmədli Almaniyanın miqrasiya və vətəndaşlıq hüququ üzrə ixtisaslaşıb və Almaniyanın bütün ərazisində vətəndaşlıq müraciətlərinin gecikməsi ilə bağlı hüquqi yardım göstərir.

Tez-tez verilən suallar

Üç ay keçdikdən dərhal sonra iddia qaldıra bilərəmmi?

Prinsip etibarilə bəli. Lakin iddianın uğurlu olması üçün müraciətin qərar qəbuluna hazır olması və gecikmənin əsaslı səbəblərlə izah edilməməsi vacibdir.

İddiadan əvvəl idarəyə yazılı müraciət etmək məcburidirmi?

Xeyr. Bu qanunla tələb olunmur. Lakin praktikada əvvəlcə müraciətin vəziyyəti barədə sorğu göndərilməsi və ya vəkil vasitəsilə müraciət edilməsi çox vaxt faydalı olur.

Məhkəmə birbaşa Almaniya vətəndaşlığı verə bilərmi?

Bir qayda olaraq, xeyr. Məhkəmə yalnız vətəndaşlıq idarəsini müraciət barədə qərar qəbul etməyə məcbur edir.

Vəkilsiz iddia qaldırmaq mümkündürmü?

Bəli. Lakin peşəkar hüquqi qiymətləndirmə həm lazımsız xərclərin qarşısını alır, həm də uğur şansını düzgün qiymətləndirməyə kömək edir.

Hərəkətsizlik iddiası nə qədər davam edir?

Bunun üçün vahid müddət yoxdur. Bir çox hallarda idarə məhkəmə prosesi davam edərkən artıq qərar qəbul edir. Məhkəmə qərarı tələb olunarsa, müddət aidiyyəti inzibati məhkəmənin iş yükündən asılıdır.

Nəticə

Almaniya vətəndaşlığı üçün müraciətin uzun müddət cavabsız qalması bir çox əcnəbi üçün ciddi problem yaradır. Bununla belə, dövlət orqanlarının hərəkətsizliyi sonsuza qədər davam edə bilməz.

Əgər müraciətiniz tamdır, bütün sənədləri təqdim etmisiniz və vətəndaşlıq idarəsi uzun müddət əsaslı səbəb göstərmədən qərar vermirsə, § 75 VwGO əsasında hərəkətsizlik iddiası hüquqlarınızı müdafiə etmək üçün effektiv vasitə ola bilər.

Məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl hüquqi vəziyyətin peşəkar şəkildə qiymətləndirilməsi uğur şansını artırır və lazımsız xərclərin qarşısını almağa kömək edir.

Almaniya vətəndaşlığı müraciətiniz uzun müddətdir cavabsızdır?

Əgər Almaniya vətəndaşlığı üçün müraciətiniz uzun müddətdir nəticələnməyibsə, vəziyyətinizi ətraflı təhlil edə və hərəkətsizlik iddiası üçün hüquqi şərtlərin mövcud olub-olmadığını qiymətləndirə bilərik.

Vəkil Habib Məmmədli Almaniyanın bütün ərazisində miqrasiya və vətəndaşlıq hüququ sahəsində hüquqi məsləhət və nümayəndəlik xidmətləri göstərir.

Müraciətinizin vəziyyətini qiymətləndirir, uğur şansını obyektiv şəkildə təhlil edir və sizin üçün ən uyğun hüquqi strategiyanı müəyyənləşdiririk.

Fərdi hüquqi məsləhət almaq üçün bizimlə əlaqə saxlayın.